﻿<title_newspaper="Przekrój">
<title_article="Mózg i Świat">
<author_1="Mieczysław Choynowski">
<author_2="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1953">
<month="10">
<date="1953-10-25">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Choć jesteśmy jeszcze dalecy od poznania wszystkiego, dzięki Pawłowowi mózg przestał być dla nas tajemnicą. Przyjrzyjmy się więc jego działaniu, a choć będzie to wymagało przyswojenia sobie kilku nowych pojęć, warto zadać sobie ten trud, gdyż przyda nam się to do zrozumienia dalszych zagadnień pawłowizmu.
Wracamy znów do pracowni pawłowowskiej. Na stole eksperymentalnym stoi pies. Wiemy już, że różne bodźce bezwarunkowe (takie jak pokarm) oraz warunkowe (takie jak dźwięk dzwonka lub zapalenie się żarówki) wywołują u niego wydzielanie się śliny. Gdy pies usłyszy dzwonek, pobudzenie nerwowe biegnie od ucha do ośrodka słuchowego w korze mózgowej. W ośrodku tym powstaje ognisko wzmożonego pobudzenia, z którego pobudzenie rozchodzi się dalej po mózgu. Możemy to sobie wyobrazić jako rodzaj rozchodzących się po mózgu fal, tak jak po wrzuceniu kamienia do wody, rozchodzą się promieniście fale po jej powierzchni. Gdy taka fala pobudzenia nerwowego dojdzie w mózgu do ośrodka wydzielania śliny, następuje u psa odruchowe wydzielenie pewnej jej ilości. Mniejszej lub większej, zależnie od siły pobudzenia.
Jeżeli jednak kilkakrotnie zadziałamy na naszego psa bodźcem warunkowym, nie podając mu pokarmu, warunkowy odruch ślinowy zacznie słabnąć, aż wreszcie zupełnie wygaśnie. Zjawisko to według Pawłowa tłumaczy się tym, że w mózgu psa nastąpił proces odwrotny do pobudzenia, mianowicie hamowanie. Z hamowaniem spotykamy się również wtedy gdy podczas działania bodźca warunkowego zajdzie jakaś nagła zmiana w otoczeniu, a więc np. szmer czy hałas. Wówczas wydzielanie śliny też się zmniejszy lub nawet może całkiem nie nastąpi. Ale gdy poprzednio mieliśmy do czynienia z hamowaniem wewnętrznym, teraz zachodzi hamowanie zewnętrzne, wywołane przez jakiś dodatkowy czynnik.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_2>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>




